Machiel van Zanten • freelance journalist/tekstschrijver/eindredacteur. Artikelen, brochures, webteksten, jaarverslagen over onder andere onderwijs, wetenschap, (gezondheids)zorg, ict, welzijn en cultuur. Ooij/Nijmegen, Gelderland

1 WERELD dag inspireert en verbindt

Inspirerende workshops, een indrukwekkend optreden, een burgemeester die werd geüpgraded, en voldoende gelegenheid voor ontmoeting en het uitwisselen van ervaringen. Dat waren de ingrediënten van de 1 WERELD dag, die COS Gelderland op 26 november in Wageningen organiseerde.

"De nadruk van deze dag ligt op verbinden", zei COS-directeur Frans Jacobs in zijn welkomstwoord. Hij stelde met voldoening vast dat er een zeer divers publiek in de zaal zat. "COS maakt zich sterk voor een kleurrijke samenleving." Om die uitspraak kracht bij te zetten, heette hij de Spaans- en Engelstalige bezoekers in hun eigen taal welkom.

Sadet Karabulut, Tweede-Kamerlid voor de SP, hield vervolgens een inleiding over wereldburgerschap. In een echte democratie zijn mensen elkaars gelijken, hebben ze dezelfde rechten en plichten, zo stelde ze. Natuurlijk bestaan er wel verschillen tussen burgers, maar er zijn nog altijd meer overeenkomsten. Karabulut keerde zich fel tegen "de vice-premier die aan de leiband loopt van een beweging die een hele groep wil uitsluiten". Ook de "gigantische" bezuinigingen van achttien miljard euro zorgen voor uitsluiting. "Ouderen, chronisch zieken, gehandicapten, jongeren, migranten, vluchtelingen, iedereen wordt keihard aangepakt. Alles wat belangrijk is voor gewone mensen met gewone wensen wordt stukgemaakt. Onze samenleving wordt in tweeën gedeeld. Ondertussen zijn er de bliksemafleiders door telkens maar weer af te geven op hulp aan de armste landen. Door scheldkannonades op andere regeringsleiders en door angstzaaierij dat als de bevolking dit alles niet slikt, we echt ten onder zullen gaan."

Karabulut zei toch hoopvol te zijn en riep de aanwezigen op "niet in de val te trappen van degenen die tegenstellingen creëren, mensen opdelen in zwart en wit" en hen zo tegen elkaar opzetten. "Wij moeten 1 zijn voor democratie, voor burgerschap en gelijkheid. Wij moeten 1 zijn voor werk, inkomen, zorg onderwijs en cultuur. Wij moeten 1 zijn voor 1 wereld. Ik zeg: één voor allen! Doet u mee?"

Millenniumdoelen

"Ik maak de hoop en het geloof waarover Sadet spreekt elke dag mee", zei de Wageningse burgemeester Geert van Rumund. De Gelderse millenniumgemeente is met 37.000 inwoners relatief klein, maar telt - mede door de aanwezigheid van de universiteit - liefst 160 nationaliteiten. "Wageningen is dus heel divers. We zijn als het ware 1 wereld." De gemeente onderhoudt nauwe banden met steden in andere landen, zoals het Rwandese Kigali. Van Rumund: "We ondernemen tal van uitwisselingsprojecten op het gebied van gezondheid, onderwijs en digitalisering." Ook met de Hongaarse stad Gödöllő onderhoudt Wageningen warme contacten. Van Rumund: "Dat zijn allemaal kleine pareltjes die..."

"This is the opportunity I've been waiting for", onderbrak een vertegenwoordiger van de United Committee of African Students (UCAS) de burgemeester. De student vond het tijd voor een "upgrade", zowel van "the mayor" als van de stad. "African students in Wageningen want to make development work." Van Rumund had tijdens zijn toespraak een papier op zijn rug gedragen met daarop de cijfers '0.0.0'. Nu bleek dat die code stond voor nul maaltijden op een dag. Dat is het lot van veel mensen in Afrika. De studenten wilden daar de aandacht op vestigen en laten zien hoe het anders kan. In de zaal zaten ook mensen met codes als 1.0.0. (alleen ontbijt) of 0.0.1. (alleen avondeten). Het doel voor iedereen is natuurlijk 1.1.1. ofwel drie maaltijden per dag. De studenten toonden een kist, met daarin de millenniumdoelen en beschrijvingen van projecten in Ethiopië en Ghana. Alle aanwezigen mochten een bijdrage in de kist doen, maar pas nadat de burgemeester de kist had geopend en zo had laten zien dat hij actief werk wil maken van de millenniumdoelen.

Zwaartepunt

Het inhoudelijke zwaartepunt van de dag werd gevormd door vier verdiepingssessies. De eerste stelde zich de vraag of meisjes geëmancipeerder zijn dan jongens. Onder leiding van Malik Elmouridi stonden de deelnemers stil bij de rol van het onderwijs. Terwijl meisjes zich als razendsnel ontwikkelen, raken jongens achterop. Dat heeft onder andere te maken met het feit dat het onderwijs onvoldoende aansluit bij de behoeften en mogelijkheden van jongens. Het onderwijs doet bijvoorbeeld steeds vaker een beroep op discipline en zelfstandigheid, eigenschappen waarop jongens minder scoren dan meisjes. De deelnemers concludeerden dat er forse investeringen nodig zijn om te zorgen dat jongens gelijkwaardig onderwijs krijgen. Daarnaast is het essentieel dat er meer mannelijke rolmodellen voor de klas komen.

De tweede verdiepingssessie besteedde aandacht aan landroof in Afrika en de gevaren daarvan voor de wereldvoedselproductie. De sessie, onder leiding van Max Koffi, leverde twee belangrijke conclusies op. Ten eerste dat iedereen zich er bewust van moet worden dat landroof een schending is van de mensenrechten. Ten tweede dat er in een Europa een omslag moet komen in het denken over de manier waarop Afrika kan worden geholpen.

De rol van internationale jongerennetwerken (young peacebuilders) bij vredesopbouw en verzoening in herkomstlanden stond centraal in de derde sessie. Een internationaal gezelschap analyseerde het conflict in Afghanistan en speelde de onderhandelingen tussen de verschillende partijen na. Enkele conclusies: een neutrale mediator is van groot belang bij zulke onderhandelingen; de Afghaanse overheid en de civil society moeten op één lijn komen voor ze kunnen gaan onderhandelen; en jongeren kunnen een belangrijke rol spelen bij de vredesopbouw mits ze als partij worden geaccepteerd bij de onderhandelingen.

Tot slot richtte de sessie over kleurrijk leiderschap zich op de vraag: hoe bevorderen we de bestuurlijke participatie van migranten? "Kleur verbindt en inspireert", was een uitspraak waarin veel deelnemers zich herkenden. Kleurrijke leiders, zoals Ahmed Aboutaleb, hebben een voorbeeldfunctie. Ze geven andere allochtonen het vertrouwen dat het mogelijk is de top te bereiken. Tegelijkertijd moeten organisaties en de samenleving als geheel openstaan voor kleurrijke leiders. "Het is overigens niet zo dat elke allochtoon een leidende functie moet ambiëren", constateerde gespreksleidster Leontine Keijzer-Gango. "Je moet de juiste eigenschappen hebben. Als je het leiderschap ambieert, moet je je kwaliteiten herkennen en inzetten. Laat zien dat je het kunt!"

Emoties

Aansluitend togen de deelnemers naar Theater Junushoff. In het kader van 'Zestig jaar Molukkers in Nederland' trad het Colourful City Koor op, onder de dynamische leiding van Johnny Rahaket. Het koor presenteerde een muzikale reis om de wereld: van Palestina tot Bali en via de Molukken naar Afrika. Vooral de met passie uitgevoerde nummers van gitarist Wouter Muller maakten veel emoties los in de zaal. Met name het refrein van het nummer 'De toekomst is begonnen' kreeg veel bijval:

de toekomst is begonnen voor mij en ook voor jou voor ieder meisje, elke jongen, voor elke man en vrouw een toekomst voor ons allen, voor iedereen een deel en die toekomst is multicultureel, multicultureel

Als besluit van de dag konden de deelnemers tijdens een internationaal buffet de essentie van de dag in praktijk brengen: ontmoeting en verbinding.

Musatafa Çelik, migrantopbouwwerker bij Solidez en gemeenteraadslid voor GroenLinks-Progressief Ede

"Als migrant voel je je soms moedeloos. Ik woon al dertig jaar in Nederland, maar vraag me wel eens af: wanneer komt de echte acceptatie? Op een dag als deze kan ik mijn batterij opladen. Ik haal veel energie uit ontmoetingen met anderen en het uitwisselen van ervaringen. Andersom hoop ik anderen energie terug te geven. Als mensen vragen of ik geïntegreerd ben, kan ik daar niet veel mee. Ik doe naar vermogen mee aan deze samenleving. Ik ben bijvoorbeeld bezig aan mijn vierde termijn als raadslid. Mensen die zeggen dat de multiculturele samenleving mislukt is, kan ik wijzen op deze dag, waarop allerlei nationaliteiten samen opgetrokken zijn. Dat hoort bij het Nederland van tegenwoordig. Dat geeft hoop voor de toekomst."

Siamak Zahmat, basisarts en commissiehoofd van de Afghaanse studentenvereniging Mayhan Students

"De dag heeft me positief verrast en ik ga met een goed gevoel naar huis. De workshop over Young Peacebuilders was erg inspirerend. We begonnen met een energizer, een voorstelrondje waarbij de deelnemers in een cirkel stonden en ritmische bewegingen maakten. Daardoor was iedereen meteen geactiveerd en klaar om aan de slag te gaan. Tijdens de workshop hebben we het conflict in Afghanistan geanalyseerd en via een rollenspel gezocht naar oplossingen. Ik speelde president Karzai en terwijl ik onderhandelde met onder andere de Taliban en de VS, kreeg ik kritiek van de volksvertegenwoordiger... Dat ik hun belangen niet moet vergeten! Erg interessant en een echte eye-opener. Het optreden van het Colourful City Koor was indrukwekkend. Je zag dat de liederen mensen echt raakten. Al met al was het een geweldige dag, een echte aanrader!"

Datum debat: 26 november 2011